“Yaşayan Kent İmgesinin Kentsel Anlatı Kodları ile Araştırılması (Unarcode©)” temalı Proje Sonu Toplantısı, Prof. Dr. Osman Turan Kültür ve Kongre Merkezi’nde düzenlendi.
Toplantıya; Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Başdanışmanı Mustafa Yaylalı, KTÜ Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Çuvalcı’yı temsilen Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ömer Faruk Ursavaş, Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cenap Sancar, Mimarlar Odası Trabzon Şubesi Başkanı Prof. Dr. Serbülent Vural ile ilgili kurum ve kuruluş temsilcileri, akademisyenler, idari personelimiz, basın mensupları ile davetliler katıldı.
“Kentlerin Sessiz Anlatıları, Dijital Ortamda Okunur Hale Geliyor”
Program kapsamında gerçekleştirilen sunumda, Proje Yürütücüsü Prof. Dr. Serap Durmuş Öztürk, kentlerin yalnızca fiziksel yapılar üzerinden değil; kullanıcı deneyimleri, anlatılar ile duyusal ve duygusal örüntüler aracılığıyla anlaşılması gerektiğine dikkat çekti. Trabzon’un tarihsel ve kültürel birikiminin, mekânla kurulan duyumsal ve anlatısal ilişkiler üzerinden şekillendiğini vurgulayan Prof. Dr. Durmuş Öztürk, kentlerin kullanıcı belleğinde biriken imgeler, hikâyeler ve duygular yoluyla yaşayan organizmalar olduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Durmuş Öztürk, toplantıda yaptığı konuşmada, UNARCODE© Projesi ile çok katmanlı kentsel hafızanın; sözlü-yazılı anlatı, eskiz ve gözlem gibi yöntemler ile kayıt altına alındığını ve dijital ortama aktarıldığını belirtti. Proje kapsamında yürütülen saha çalışmalarının, tarihin en önemli ticaret yollarından biri olan İpek Yolu’nun, Anadolu’daki kolları üzerinde yer alan Trabzon kenti özelinde, Meydan Parkı’ndan başlayarak Kunduracılar Caddesi, Semerciler Yokuşu ve Bedesten’e uzanan deneyim güzergâhı üzerinde gerçekleştirildiğini aktaran Prof. Dr. Durmuş Öztürk, elde edilen veriler sayesinde Trabzon’un etkileşimli haritalarının, duyusal, duygusal ve anlatısal düzlemde oluşturulduğunu bildirdi. Proje kapsamında yürütülen çalışmalar ile kent mekânlarının, çoğu zaman fark edilmeyen ancak kullanıcı deneyimi açısından belirleyici olan yönlerinin, görünür hale getirildiğini ifade eden Prof. Dr. Durmuş Öztürk; dijitalleşen dünyada, kentsel anlatıların arşivlenmesi ve paylaşılmasının hem mimarlık eğitimi hem de kent kültürünün korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguladı. UNARCODE© kapsamında üretilen dijital haritalar ve anlatı kodlarının, kentlerin yalnızca geçmişini belgelemekle kalmayıp geleceğe aktarılmasına da olanak sağladığını vurguladı.
KTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ömer Faruk Ursavaş ise programda yaptığı konuşmada “Kent dediğimiz şey yalnızca yolların ve yapıların toplamı değildir; anıların, seslerin, kokuların, duyguların ve gündelik deneyimlerin birleştiği yaşayan bir bütündür. UNARCODE©, kenti tam da bu insan deneyimi üzerinden okuyarak ‘hissedilen’ ve ‘anlatılan’ katmanlarını görünür kılan yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır. TÜBİTAK 2515 COST Aksiyon Üyeleri AR-GE Destek Programı kapsamında desteklenen bu proje; disiplinler arası yapısı ve veri temelli metodolojisi ile Üniversitemizin bilimsel kapasitesine ve uluslararası görünürlüğüne önemli katkı sağlamıştır. Trabzon’un zengin tarihsel ve kültürel dokusunda, Meydan Parkı’ndan Bedesten’e uzanan güzergâhta toplanan eskizler, anlatılar, fotoğraflar ve ses kayıtları; kentsel deneyimi çok boyutlu biçimde anlamamıza imkân vermiştir.” sözlerine yer verdi.” sözlerine yer verdi.
Mimarlık Bölümü Öğrencileri, Sahada Aktif Rol Aldı
Proje kapsamında yürütülen saha çalışmalarında, farklı sınıf ve düzeylerde öğrenim gören toplam 60 Mimarlık Bölümü öğrencisi, aktif olarak yer aldı. Öğrenciler, belirlenen deneyim güzergâhlarında, kenti birebir deneyimleyerek eskizler, görsel kayıtlar ve anlatılar üretti. Bu süreç, mimarlık eğitiminde sınıf dışı öğrenmenin ve araştırma temelli yaklaşımın güçlendirilmesine önemli katkı sağladı.
“Kent-Üniversite İş Birliği”ne, Veri Temelli Katkı
Proje, “Üniversite ve Yerel Yönetimler” ile “Üniversite ve Kent Paydaşları” arasında, veri temelli bir iş birliği modeli sunması açısından dikkat çekti. Sahada elde edilen verilerin paylaşılabilir ve kullanılabilir bilgiye dönüştürülmesi; Mimarlık, Kentsel Planlama, Kültür ve Turizm politikaları gibi alanlarda, karar süreçlerine katkı sağlayabilecek nitelikte bir altyapı oluşturdu. Üretilen anlatı kodlarının, Uluslararası Avrupa Birliği Platformları üzerinden paylaşılacak olması, alanda çalışan ulusal ve uluslararası araştırmacılar için erişilebilir, karşılaştırılabilir ve uzun vadede geliştirilebilir önemli bir veri seti sundu.
UNARCODE Aplikasyonu Kullanıcılara da Açılacak
Toplantıda, 24 ay süren TÜBİTAK destekli proje sürecinde Trabzon’dan elde edilen büyük verinin; kentin dijital anlatı haritalarının ve eskiz temelli kod yerleşkelerinin oluşturulmasına yönelik sürdürülebilir bir altyapıya dönüştürüldüğü ifade edildi. Bu kapsamda geliştirilen UNARCODE© web tabanlı aplikasyonunun, yakın zamanda araştırmacılar, öğrenciler ve kentlilerin kullanımına açılması planlanıyor. Ayrıca aplikasyonun, uluslararası iş birlikleri ve COST Aksiyonları çerçevesinde küresel ölçekte genişletilerek farklı dünya kentlerinde uygulanabilir bir araştırma ve paylaşım platformuna dönüştürülmesi hedefleniyor.
Proje Ekibi:
Yürütücü:
Prof. Dr. Serap Durmuş Öztürk, Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
Araştırmacılar:
Prof. Dr. Mustafa Zeki Çıraklı, KTÜ Edebiyat Fakültesi Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü
Doç. Dr. Fulya Üstün Demirkaya, KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
Doç. Dr. Ali Şükrü Özbay, KTÜ Edebiyat Fakültesi Batı Dilleri ve Edebiyatı Bölümü
Doç. Dr. Hüseyin Yadigâroğlu, KTÜ Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü
Dr. Öğr. Üyesi Ercüment Öztürk, KTÜ Mühendislik Fakültesi Yapay Zekâ ve Veri Mühendisliği Bölümü
Arş. Gör. Asude Bali, KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
Arş. Gör. Dr. Melis Yazıcı, Artvin Çoruh Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü
Arş. Gör. Dr. Kübra Sağlam Kalkışım, Artvin Çoruh Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Mimarlık Bölümü
Arş. Gör. Abdullah Yasin Dündar, Delft University of Technology/Architecture and the Built Environment/Situated Architecture
Danışman:
Prof. Dr. Lale Özgenel, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü
Bursiyerler:
Yüksek Mimar Muhammet Enes Öksüz, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
Mimar Evinay Elif Tuluk, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
Filolog Bera Taragay Karaoğlu, KTÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Batı Dilleri ve Edebiyatı Anabilim Dalı
Dr. Mimar Oğuz Kırcı, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
Yüksek Mimar Ecem Erol Hacıaliefendioğlu, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı
KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Öğrencisi Rüveyda Kılıç
KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Öğrencisi Sude Vural
KTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü Öğrencisi Beril Çebi
Projeyi Destekleyen Kurumlar:
TÜBİTAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ)
TMMOB Mimarlar Odası Trabzon Şubesi
CA18126-Writing Urban Places. New Narratives of the European City (Writingplace)
